ISIYER YERDEN ISITMA

Yıllardır ISIYER, yerden ısıtma alanında eşsiz deneyimini biriktirdi. Kuzey ülkelerinde iklim koşulları Güneyden Kutba doğru değişim gösterir.Kışlar genellikle uzun ve serttir.

ISIYER yerden ısıtma sisteminin doyurucu performansı yıllardır bu şartlar altında denenmiştir.Bu kitap, PEXa boru kullanılan yerden ısıtma sistemi tasarımı için, gerekli temel bilgiyi verir.Amaç, Teknisyenleri, mühendisleri ve diğer profesyonelleri PEXa yerden ısıtma sisteminin belli avantajlarından haberdar etmektir.

Bu kitapta sunulan bilgiler, çok katlı dairelerin veya normal büyüklükte villaların yerden ısıtma sisteminin tasarımı için yeterlidir. Daha büyük işler için Ek bilgi ISIYER tarafından sağlanacaktır.Yerden ısıtma tasarımı ve inşası basit olmakla beraber, doyurucu sonuç için en iyi sigorta işin profesyoneller tarafından yapılmasındandır. ISIYER, yerden ısıtma için tam sistem sunar. Temizdir,esnektir ve inşası kolaydır. Sistem geniş bir boru ve ilgili parçalar yelpazesinden oluşur. Sistem mühendisliğinin avantajı, tüm parçalar beraber çalışacak şekilde seçilmiştir ve böylece parçaların uyumsuzluğundan ve olası düşük performansından kaçınılmıştır.

Geçen 26 yılda ISIYER kendi test imkanları ve bağımsız labratuvarlar PEXa boruyu yerden ısıtma sistemini geliştirmede kullanılmıştır. Sistem her grubun iki uçtan kontrol edildiği gidiş ve dönüş kolektörleri prensibine göre çalışır. Gidiş kolektöründeki vana bir oda termostatı ile veya manuel bir kol ile donatılabilir. Dönüş kolektörü her grubun su debi oranını kontrol etmek için ‘Locksiheld’ lı bir vana ile donatılmıştır. Böylece herhangi bir basınç değişimi eşitlenir. Sistem genelde grup  boyunca 5 C lik sıcaklık farkına dayanarak çalışır.

PEXa yerden ısıtma sistemi PEXa (oksijen difizyonu bariyerli) kullanılır. PEXa borular, Engel metoduna göre çapraz bağlanan yüksek yoğunluklu polietilenden yapılmıştır. Kolektörler ve fittingsler korozyona karşı dayanıklı (dezincification resistant DZR, DR) malzemeden üretilir. Termostat ve termstatik kafadan oluşan su sıcaklığı kontrol ekipmanı güvenilirdir. Açma-kapamalı su debisi ayarına dayanarak hassas oda sıcaklığı kontrolü sağlar. Aksesuar yelpazesi bir yerden ısıtma inşası için gerekli malzeme seçimini mümkün kılar.

ISIYER YERDEN ISITMA SİSTEMLERİ

                (1987 Yılında yayınlanan kitap özeti)

                           TEORİ VE UYGULAMA ESASLARI   (HARIZLAYAN PROF.DR.BİROL KILKIŞ)

BOLUM 1 ÖNSÖZ

Ülkemizde tüketilen enerjinin % 43'ü binalarda, binalarda harcanan enerjinin ise yaklaşık % 80'i ısıtmada, % 10'u da soğutmada kullanılmaktadır. Bu oranlar binaların özellikle ısıtılmasında olası enerji tasarrufu önlemlerinin Ülke ekonomisi açısından önceliğini ve önemini vurgulamaktadır. Birincil enerji kaynaklarının tükenir nitelikte olması, bu konuda belirli bir oranda dışa bağımlı bulunmamız, aslen zengin sayılabilecek alternatif enerji kaynaklarımızın ise bu tür enerji kaynaklarına özgü kesintili ve düşük yoğunlukta elde edilebilme özelliğinde olması bizleri klasik ısıtma ve soğutma sistemlerine karşın yeni seçeneklerin arayışına zorlamaktadır. Klasik ısıtma sistemleri oldukça yoğun biçimde birincil enerji kaynaklarına ve yüksek sıcaklıklara gerek duymakta, bunun sonucu olarak atık ısıların, alternatif enerji kaynaklarının ve ısı pompası gibi yeni cihazların kullanımında yeterli başarının sağlanmasını engellemektedirler. Ayrıca enerji tasarrufuna yeterince teknolojik imkan tanımadıklarından hava ve çevre kirliliğini azaltma çabalarında çok başarılı olunamamaktadır.

Genelde panel ısıtma olarak adlandırılan ve Ülkemizde yerden ısıtma uygulaması ile tanınan sistem; enerji tasarrufu, daha iyi ve sağlıklı bir yaşam konforu sağlama özellikleri ile klasik sistemlere en etkin ve ciddi bir alternatif teşkil etmektedir. Isı pompası kullanımı ile atık enerjinin değerlendirilmesinde ve alternatif enerji kaynaklarından (özellikle güneş) yeterince yararlanma konularında ise rakipsizdir. Ayrıca mimari tasarıma yeni serbestiler, insan sağlığı ve rahatlığı, mekan temizliği ve genel hijyen gibi bir çok konuda yeni boyutlar getirmektedir. Bütün bu nitelikleri itibarı ile bu tür uygulamalar Dünyada hızla yayılmaktadır. Örneğin Federal Almanya'da her yıl, yeni yapıların yaklaşık % 40'ında yerden ısıtma uygulanmaktadır. Yerden ısıtmanın tarihçesi ise M.Ö. 1200 yıllarına kadar gitmektedir. Ülkemizde de özellikle son otuz yıldan beri her geçen gün artan bir hızla uygulamaya girmektedir. Ayrıca hem enerji tüketiminin azaltılması hem de çevreyi kirletmeyen alternatif enerji kaynaklarından daha etkin yararlanılması gerçekleştiğinden, yerden ısıtma, dolaylı olarak fakat önemli ölçüde çevre kirliliğinin azaltılmasına da yardımcı olmaktadır. Tüm bu özellikleri ile hem bireysel hem de Ülke ekonomisine olumlu katkılarda bulunmakta ve beklentilerine cevap vermektedir. Ülkemizde bu konuda birçok saygın firmanın faaliyette bulunması öncelikle Ülkemizin enerji bilançosu ve ekonomisi açılarından çok sevindiricidir. Zira panel ısıtmanın enerji tasarrufunda önemli bir rolü olması yanı sıra ilk yatırım maliyeti de klasik sistemlere oranla daha ucuzdur. Buna karşın üzülerek belirtilmelidir ki böylesine önemli bir konuda, Ülkemizde yerden ısıtmaya ilişkin ciddi bir yayın, temel teorik bilgiler ve uygulamaya yönelik araştırmalar hemen hiç yoktur. Örneğin yerden ısıtmada da ısı yükü hesapları klasik ısıtma sistemlerine özgü TS 2164 standardı ilkelerine göre yapılmakta, bu suretle enerji tasarrufu avantajı daha hesap sırasında göz ardı edilmiş olmaktadır. Buna ek olarak TS 2164 standardında yer alan dış hesap sıcaklıkları yeni DİN 4701 standardının öngördüğü prensipler doğrultusunda düzeltilmediği için genelde gereğinden büyük cihazlan seçimi söz konusu olmaktadır. Bu olumsuzluklara karşın, son günlerde bu konulardaki çalışmaların özellikle Türk Standartları Enstitüsünce başlatılmış olması sevindirici gelişmelerin habercisi olarak değerlendirilmelidir. Almanya'da daha 1930 yıllarında Kollmar tarafından yerden ısıtma ve diğer yeni ısıtma sistemlerine ilişkin bir kitabın yazılmış olmasına karşın, yukarıda da değinildiği gibi Ülkemizde bu konuda tasarıma kaynak teşkil edecek bir kitap hazırlanmamıştır. Kollmar'ın ve bazı yabancı firmaların kendi mamulleri için geliştirdikleri tasarım abakları ve özel durumlar için hazırladıkları düzeltme katsayıları Ülkemizde konunun esaslarına yeterince inilmeden aynen kullanılmaktadır. Malzeme, deney ve tasarım Türk Standartları henüz bulunmamaktadır. Birol Hoca’nın katkısıyla 1994 yılında TS 11260-61 temel standartlar çıkarılmıştır Yerden ısıtmaya özgü ve gerçekçi, Standard bir ısı yükü hesap yöntemini gündeme getirmek, temel teorinin yeterince anlaşılmasını sağlamak ve de bilinçli bir tasarım ve uygulama algoritmasının Ülkemizde yerleşmesine bir kaynak teşkil etmek üzere uzun, zahmetli ve özgün bir çalışmanın ürünü olarak bu yayın istifadeye sunulmuş bulunmaktadır. ISIYER A.Ş. böyle bir hizmeti Ülke ekonomisinin hizmetine ve uygulamaya kazandırmaktan kıvanç duymaktadır. Amacımız, görüş ve istifadeye sunulan bu ilk baskımızdan başlayarak, akademik kurumların, uygulayıcıların ve kullanıcıların getireceği öneri ve eleştirileri ile gelişen yapıcı ve çok boyutlu bir tartışma ve en iyiyi bulma platformu oluşturmak ve ortaya çıkan yeni fikirleri takip eden baskılarında yayınımıza yansıtmaktır. Bu nedenle konuya ilgi duyan herkesin önerilerini ve eleştirilerini beklemekteyiz. Bu katalog ta, ayrı bölümler halinde, yerden ısıtma ısı yükü hesap yöntemleri, temel teori, tasarım ve uygulama esaslan, tesisat ve cihaz seçenekleri, ilgili literatür ve standartlar, tasarım abak ve çizelgeleri, maliyet hesap ve mukayeselerine ilişkin bilgiler, kısacası başarılı bir tasarımın gerçekleşmesine yeterli tüm bilgilere yer verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca ısıtmanın dışında diğer uygulamalara ilişkin esaslar ve temel teori verilerek, bu tür uygulamaların taşıdığı potansiyele dikkat çekmeye gayret sarf edilmiştir. Örneğin güneş enerjisi ile soğutma, jeotermal enerjiden yararlanma, deniz ve göl suyundan yararlanma, ısı pompası uygulamaları ve enerji depolaması gibi konulara da ayrı bölümler şeklinde değinilmektedir. Kat kaloriferi ve kombi şofben cihazlan ile yerden ısıtma uygulamalarında başarılı olunması için gerekli bilgi ve örnekler verilerek kullanıcıya ve tasarımcıya kendi seçeneklerinde yeni boyutlar sunulması amaçlanmaktadır. Böyle bir çalışmayı öncelikle Ülke ekonomisi ve çıkarları açısından değerlendirerek başlatan ve teşvik eden Sayın Abdurrahman Bayramoğlu’na bu yayını kaleme alan ve çalışmaları baştan sona dek büyük bir titizlikle yürüten Prof .Dr. Birol Kılkış'a, bazı çalışmalarına metin içersinde yer verdiğimiz Y.Müh. Rıfat Mataracı'ya teşekkür ederiz. Bu yayının önemli bir kaynak kitabı olarak, mimar ve mühendislere, kamu ve özel sektör yatırımcılarına, uygulayıcılara ve kullanıcılara hizmet verebilmesi ve gelişmesi sizlerin katkılan ve önerileri ile gerçekleşebilecektir. İlgi ve katkılarınıza şimdiden teşekkür ederken, çalışma ve uygulamalarınızda basanlar diler, saygılarımızı sunarız. ISIYER YERDEN ISITMA SİSTEMLERİ ÜRETİM VE PAZARLAMA A.Ş. GEREKÇE 20. yüzyılın son 10 yılına girerken Dünyamız olağanüstü bir hızla değişmekte ve yalnızca Berlin duvarı değil kafalardaki duvarlar da yerle bir olmaktadır. Başka bir deyişle bir "aydınlanma" ve "yeniden yapılanma" çağı yaşanmaktadır. 1989 yılı biterken bir deprem hızıyla oluşan bu gelişmeler aslında 2. Dünya savaşının meydana getirdiği bir olgudur. Bu olayın getirdiği bölünmüş Avrupa kavramı Dünya çapında da bir bölünmeyi getirmiştir. Ulusların bilinç düzeyi ve ulusal talepleri de bu temel olguyla biçimlenmiştir. Sonuç olarak her ulus sahip olduklarını koruma kaygısıyla hareket ederken, öte yandan başkalarının sahip olduklarını da elde etme gayretine girişmiştir. Bu durum da giderek karşılıklı uzlaşma ve ortak değerleri koruma bilincinin doğmasına neden olmuştur. Nihayet; doğayı koruma, çevre kirliliği, evreni tanıma ve anlama, insanı özgürleştirme ve mükemmelleştirme, mevcut enerji kaynaklarını en iyi şekilde kullanma ve yeni enerji kaynaklan bulma, süper kitle iletişimi ve bilgisayar donanımı kavramları günümüzün temel ilgi alanlarını meydana getirmektedir. Biz elinizdeki bu kitabı hazırlamamıza gerekçe teşkil eden ve doğrudan bizleri de etkileyen bu temel kavramlardan bazılarını örnek teşkil etmesi bakımından anlatmak istedik. Özellikle 70'li yılların başındaki petrol krizi enerjide tasarrufu olgusunu ön plana çıkarmıştır. Bunun sonunda Avrupa'da çok eski dönemlerden beri bilinen yerden ısıtma sistemi plastik teknolojisinin de katkısıyla büyük bir başarı kaydetti. Birçok gelişmeyi çekingenlik ve bilinçsizlik nedeniyle çok sonradan takip eden toplumumuz özellikle kitle iletişimi etkisiyle bu olaya oldukça erken vakıf oldu. Bu da bizlere ilk kez bir konuda batıyla aynı anda tartışma ve irdeleme olanağı sağladı. Bunun sonucunda ise ne oldu: ISIYER, hazırlanmasına önayak olduğu bu bilimsel eserle Avrupa seviyesinde bir bilgilenme olanağını Türk toplumuna sunmuş oldu, üstelik Avrupa ile aynı anda Kabul etmek zorundayız ki; toplum olarak Batının ulaşmış olduğu bilinç düzeyi, özgürleşme ve toplumsallaşma düzeyine henüz varabilmiş değiliz. Sahip olduğumuz değerleri başkalarıyla paylaşma, bildiklerimizi öğretme ve toplumu bilinçlendirme çabalarımız yetersiz kalmakta, basit bir ticari tekel hırsıyla, gerçekten bizim işimize yarayacak olan tanıtım ve öğretim olayına sıcak bakmamaktayız. Büyük bir şans eseri olarak Avrupa ile yaklaşık aynı anda kullanma imkanı elde ettiğimiz yerden ısıtma sisteminde de yukarıda belirttiğimiz yanlış anlayış nedeniyle maalesef Avrupa'nın gerisine düştük. Bu gerçeği dikkatinize sunduktan sonra bu geri kalışa etkili olan bazı olayları aktarmak istiyoruz. Bu olaylar aynı zamanda ISIYER için kısa bir özgeçmiş olup, bir anlamda da diğer firmalarla aramızdaki, "olaya bakış" farkını göstermektedir. 1980'li yılların başlarında lüks bir muhitte konut üretimi yapan bir firma olarak yenilik arayışımız sırasında yerden ısıtma konusuyla karşılaştık. Önceleri doğal olarak çekingen davranıp olaya birden girmedik. Ancak sistemin enteresanlığı bizi içine çekmeye yetti. Türkiye'de bu konuyla ilgilenen o gün için mevcut bir iki firmayla temasa geçtik. Ancak onlarda gördüğümüz bilinçsiz ve salt ticari gayretler bizi olayın menşeine inmeye zorladı. Bunun üzerine Avrupa'da uzun süre yaptığımız araştırmalar sonucunda o tarihe kadar Avrupa'da elde edilmiş en son gelişmeleri öğrenip, aynı zamanda en yeni ürün olan PPR-C (Polypropylen Random Copolimer) adlı (DİN-16774, Tip 3) ve HÜLS A.G. imalatı olan malzemeyi ithal ile kendi üretim tesisimizle boru üretmeye başladık. Olayın kendi bünyemizdeki ilk aşamasını bu şekilde hallettikten sonra 1988 yılı başındaki Enerji Haftasında Türkiye çapında bir basın tanıtım kampanyası başlattık. O günkü fiyatlarla yaklaşık 75 milyon TL'lik bir harcamayla gerçekleştirilen bu kampanya faaliyette bulunan bütün firmaların toplam satışından bile daha yüksek bir meblağı ifade ediyordu. Bu kampanyanın en belirgin sonucu şu olmuştur: O tarihlerdeki sistemi tartışan inşaatçı ve inşaat ilgililerinin yerini bugün malzeme ve fiyatları mukayese eden ilgililer almış durumda. Bir diğer sonuç ise o tarihlerde 3-4 firmayla sınırlı olan yerden ısıtmacı sayısı bugün 30-40 firma civarındadır. Kampanyanın en önemli sonucu ise o tarihe kadar yapılan işlerin 5-10 katının ondan sonraki yıllarda yapılmış olması ve bu grafiğin her yıl aynı oranda artışlarla (inşaat sektöründeki krize rağmen) devam etmesidir. Kampanyaya Ülke çapında büyük ilginin olması bizim bir başka konuda da kendimizi sorumlu hissetmemize neden oldu. Bu olumlu tepkinin bilgisiz veya kötü niyetli kişilerin yönetiminde arzulanmayan sonuçlar doğurmaması için olayla ilgilenen kişi ve kuruluşların bir araya getirilerek ortak bir birlikte toplanması gerekiyordu. Çünkü olaya belli bir disiplin ve bilinç düzeyiyle yaklaşmak şart idi. Bu amaçla o tarihte faaliyet gösteren tüm firmalara birer mektup göndererek kendilerini toplantıya davet ettik. Olayı Türkiye'ye getirdiğini ve her şeyi kendisinin bildiğini iddia eden bir firma bu toplantıya değil katılmak davetimize cevap vermek nezaketini bile göstermezken, yine aynı iddiaları taşıyan ve halen de bu asılsız iddiasını sürdüren bir diğeri ise toplantıya yalnızca lüks bir lokantadaki bu yemeği kaçırmak istemediği için katıldığını, yoksa "Dernekleşmek" gibi bir olayın kendisini ilgilendirmediğini toplantıda beyan edecek kadar ileri giderek olayı baştan baltaladı. Sonuç olarak bir kısmı parasızlıktan, bir kısmı paraya ihtiyacı olmadığından gibi basit gerekçelerle olay amacından saptırılınca sorumluluk bilinciyle giriştiğimiz bu organizasyon sonuçsuz kalmış oldu. Bunun neticesi de maalesef bugün bir çok yerde ortaya çıkan bilinçsiz tesisatlar ve istenmeyen sonuçlar olmuştur. Bütün bu aşamalardan sonra ISIYER için tek yol kendi imkânlarıyla konuyu araştırmak ve mükemmele ulaşmaktı. Nihayet yaptığımız yeni değerlendirme ile konunun öncelikle bilimsel açıdan incelenmesi gerektiği kanaatine vardık. İlk iş olarak ODTÜ'den Sayın Prof .Dr. Birol KILKIŞ ile temasa geçip bu konuda yardımını talep ettik. Bir taraftan onun akademik çalışmaları devam ederken diğer taraftan bizler Firma olarak kendisine Avrupa'dan konuya ilişkin bütün gelişmeleri aktarmayı sürdürerek bilimsel çalışmasının çağdaş gelişmelere uygun olması için elimizden gelen çabayı gösterdik. Sonuçta ortaya çıkan bu önemli eser için kendisine teşekkür ekmeyi borç addediyoruz. Söz konusu kitap ile yerden ısıtma sistemi ve malzemeler hakkında aşağıdaki değerlendirmeleri de kamuoyunun bilgisine sunmayı görev sayıyoruz: Yerden ısıtma sisteminin temel malzemesi olan borular çelik ve bakır gibi klasik malzemelerden mamul olabileceği gibi esas itibariyle günümüzde yaygın olarak kullanılan termoplastik malzemeden üretilmektedir. Bu malzemeleri de Polyethylen, Polypropylen ve Polybüten diye üç ana grupta toplamak gerekiyor. Bu malzemelerin üçüncüsü Türkiye'de kullanılmamaktadır (Avrupa'da da yaygın değildir). Polyethylen için ise bir sonraki maddede açıklama getireceğiz. Türkiye'de baştan beri yaygın olarak kullanılan malzeme PP esaslı malzemedir. PP-C (Polypropylen Copolimer) diye adlandırılan bu malzeme, konumuz açısından 3 tip ihtiva etmektedir. Bunlardan Tip 1 dediğimiz PP-H, Alman DİN normuna göre yerden ısıtma malzemesi olarak kullanılamaz. Basınç ve sıcaklık değerleri düşük olup daha az esnek bir malzemeden yapılan bu borular maalesef Türkiye'de yaygın olarak kullanılmaktadır. Kesinlikle tavsiye edilmez. Üstelik daha üstün nitelikli borulara ait hesap abaklarını kullanmak gibi bir kasıtlı uygulamayla hiç kullanılamazlar. Tip 2 ise PPB-C (Polypropylen Block Copolimer) 'dir ve yerden ısıtmada kullanılabilir. Önceleri HÜLS tarafından üretilen ve Türkiye'de bir süre kullanılan bu malzemenin yerine yine aynı firmanın üretimi olan Tip 3 adlı PPR-C (Polypropylen Random Copolimer) kullanılmaktadır. PPR-C yani Tip 3, Tip 2 (PPB-C)'nin mükemmelleştirilmiş şeklidir. Ancak birçok firma pahalı olması nedeniyle bu malzemeyi kullanmaktan kaçınıp iş için uygun olmadığı halde Tip l'i kullanmaktadır. ISIYER başlangıçtan beri PPR-C kullanmaktadır. Oysa o gün tanımadığımız ancak 1989 öğrendiğimiz PEXa ISIYER için en ideal malzeme idi ve derhal ithal ederek kullandık. Polyethylen konusunu açıklamadan önce gerek PP ve gerekse PE malzeme ile ilgili yaptığımız bazı çalışmaları belirtmek istiyoruz. Şöyle ki; ISIYER, PPR-C malzeme için TSE nezdinde ilk girişim yapan firma olup malzemesine TSEK BELGESİ alan İlk Türk Firma olma onurunu taşıyor. Peşimiz sıra aynı belgeyi elde etme girişimlerinde bulunan firmalardan bazılarının ise Tip 1 malzeme kullanmaları yönünde ciddi kuşkular olduğundan elde edilecek bu tür belgelerin yerden ısıtma sistemi için bir anlamı olup olmadığını takdirlerinize bırakıyoruz. Zira ilgili DİN Standartlarında durum çok açık olup Tip 1, yerden ısıtmada kullanılan malzeme niteliğine haiz değildir. Başlangıçta PP ile yola çıkan ISIYER Avrupa'daki gelişmelere paralel olarak PEXa (Polyethylen Crosslink) malzeme kullanımını da 1990 yılı başında başlatmış bulunmaktadır.

Konusunda dünyanın en büyük firması olan Wirsbo Bruks A.B. (İsveç) ile yapmış olduğu anlaşmayla hem yerden ısıtma hem de içme suyu tesisatlarında mükemmelen kullanılabilen Wirsbo ürünü PEXa malzemeleri Türkiye piyasasına arz etmiş bulunmaktadır. PEXa konusuna gelince; Bu malzeme bugün Avrupa'nın ulaşmış olduğu en mükemmel sonucu ifade etmektedir. İşçiliğin kolaylığı (soğuk olarak serilebilir. PP esaslılar ise sıcak serilir), yüksek sıcaklığa dayanımı (PEXa: 95°C PP: 60°C) ve nihayet yüksek basınç dayanımı (PEXa: 95°C'de 6 Bar, PP: 60°C'de 4 Bar) nedeniyle hem soğuk ve sıcak su tesisatlarında hem de ısıtma sistemlerinde sorunsuz olarak rahatlıkla kullanılabilmektedir. Bütün bu açıklamalardan sonra sonuç olarak şunu söylemek istiyoruz. ISIYER A.Ş. olarak bizler konuya bilimsel bir yaklaşımla ve kısa vadeli ticari kaygılardan uzak olarak sistemi Türk kamuoyunun bilgisine ve tartışmasına açıyoruz. Yakında olayın eğitim yönüne de eğilip bu alanda da hizmet vereceğimizi bildirerek bu çalışmalarımız süresince yardımcı olan tüm kişi ve kuruluşlara teşekkür ederiz. Bu çalışma sonunda konumuzla ilgili olarak Türk Tüketicisini aydınlatma çabalarına katkıda bulunabilmek en büyük dileğimizdir.

Saygılarımızla...

Süleyman BAYRAMOĞLU

Bu makale 890 kere okundu.Güncelleme Tarihi :2011-12-01 10:27:28

MAKALE ARŞİVİ

ISIYER YERDEN ISITMA

ISIYER YERDEN ISITMA

 

ISIYER YERDEN ISITMA SİSTEMLERİ

                (1987 Yılında yayınlanan kitap özeti)

                                                                               

 

                           TEORİ VE UYGULAMA ESASLARI   (HARIZLAYAN PROF.DR.BİROL KILKIŞ)

                                            

 

BOLUM 1 ÖNSÖZ

Ülkemizde tüketilen enerjinin % 43'ü binalarda, binalarda harcanan enerjinin ise yaklaşık % 80'i ısıtmada, % 10'u da soğutmada kullanılmaktadır. Bu oranlar binaların özellikle ısıtılmasında olası enerji tasarrufu önlemlerinin Ülke ekonomisi açısından önceliğini ve önemini vurgulamaktadır. Birincil enerji kaynaklarının tükenir nitelikte olması, bu konuda belirli bir oranda dışa bağımlı bulunmamız, aslen zengin sayılabilecek alternatif enerji kaynaklarımızın ise bu tür enerji kaynaklarına özgü kesintili ve düşük yoğunlukta elde edilebilme özelliğinde olması bizleri klasik ısıtma ve soğutma sistemlerine karşın yeni seçeneklerin arayışına zorlamaktadır. Klasik ısıtma sistemleri oldukça yoğun biçimde birincil enerji kaynaklarına ve yüksek sıcaklıklara gerek duymakta, bunun sonucu olarak atık ısıların, alternatif enerji kaynaklarının ve ısı pompası gibi yeni cihazların kullanımında yeterli başarının sağlanmasını engellemektedirler. Ayrıca enerji tasarrufuna yeterince teknolojik imkan tanımadıklarından hava ve çevre kirliliğini azaltma çabalarında çok başarılı olunamamaktadır.

Devamı »

TABANDAN ISITMA

TABANDAN ISITMA

 

2. Yaşam Konforu ve Sağlık:

İnsan bedeni genellikle 1,00-1,50 m yükseklikteki hava sıcaklığından etkilendiği gibi en çok ışıma ile ısınma ihtiyaçlarını giderirler. Yerden ısıtmada beden seviyesinde daha sıcak bir havanın bulunması, insanı çevreleyen duvarların iç yüzeylerinin daha sıcak olması nedeni ile ışıma ısı kazançlarının daha yüksek olması, ayrıca soğuk hava cereyanların ve de pencere ve dış kapılardan sızan havanın daha az olması nedeni ile, yerden ısıtmada insanlar adeta sıcak bir yorgana benzer bir konfor ortamına kavuşur. Bina içinde soğuk ve cereyanlı koridor ve mahallerin olmaması da ayrı bir konfor faktörüdür. Yerden ısıtmada yaşanılan hacim içersinde hareketli hiçbir mekanik ısıtma aksamı yoktur. Bu yüzden üflemeli konvektörler ve sıcak hava apareylerinde olduğu gibi gürültü ve titreşim de söz konusu değildir. Ayrıca yerden ısıtmada döşemeye serilen yalıtıcı izolatör köpük ve naylon branda ideal bir ek ısı yalıtımı olduğu kadar ses yalıtımı da sağlar. Bunun sonucunda katlar arasında gürültü iletimi azatlığından, daha sessiz ve sakin bir ortam oluşur.

Devamı »

ISIYER VE HESAPLAR

ISIYER VE HESAPLAR

 

 

BOLUM 5

 

 

YERPEN ISITMADA ISI YÜKÜ HESABI

 

 

 

 

Ülkemizde de yaygınlaşmakta olan yerden ısıtma uygulamasında önemli bir sorun ise klasik ısıtma yöntemlerine özgü ısı yükü hesap yöntemini içeren TS 2164'de bu tür bir ısıtmanın getirdiği özellik ve avantajların gözönüne alınmamış olmasıdır. Kaldı ki TS 2164'de verilen dış hesap sıcaklıkları DİN 4701'in eski değerlendirme esasları çerçevesinde yapılan hesapların sonucu olup DİN 4701-1983'de verilen yeni değerlendirme esaslarına göre henüz Ülkemizde düzeltilmemişlerdir. Yapılan yeni bir çalışmada dış hesap sıcaklıklarının birçok kentimizde daha sıcak olması gerektiğini göstermiştir [5-1]. Örneğin Ankara'da bu değer-12°C yerine -10°C, Hakkari'de -24°C yerine -14°C'dır. Bu nedenle TS 2164'e göre yapılan ısı kaybı hesaplamaları neticesi bina için tesis edilen ısıtma cihazları ve aksamı gereğinden yüksek kapasitelerde seçilmektedir [5-2].

 

 

Yerden ısıtma tesisatının projelendirmesinde ise TS 2164 standardı aynen uygulandığında, yerden ısıtmanın getireceği enerji tasarrufu cihaz ve tesisat seçiminde gözönüne alınamamaktadır. Kaldı ki yerden ısıtmada bina ısıl ataletinin daha iyi kullanılması nedeni ile o yılın çok cüzi günlerini teşkil eden en düşük dış sıcaklık değerlerini kullanmak gereksiz olmaktadır. Zira demin de değinildiği gibi DİN 4701-1983 bu gibi en düşük sıcaklık değerlerini, "bu değerler arka arkaya tekerrür etmedikçe", klasik sistemlerde dahi dikkate almamaktadır.

 

 

Sonuç olarak özellikle infiltrasyon ısı kayıpları, iç mahal sıcaklıkları, ısı yükü zamları, yerden ısıtmanın termomekanik özellikleri doğrultusunda ayrı bir yöntemle hesaplanmalı, ayrıca dış hesap sıcaklıkları yeniden düzenlenmelidir [5-31]

 

Bu yayında yerden ısıtma için hesaplamalara ilişkin değişiklikler ve yeni hesap algoritması ve geliştirilen yeni çizelgeler tanıtılmakta, ayrıca çok seyrek ısıtılan mahallerde yerden ısıtmaya ilişkin işletme rejimi ve hesap yöntemleri açıklanmaktadır. Tavandan ısıtmada ise yerden ısıtmaya özgü termomekanik avantajların bir kısmı kaybolduğu için bu tür uygulamalarda ve yerden yüksekliği 1.5 m.yi aşan duvardan ısıtmada ısı depolaması katsayısı C'nin dışında TS 2164 yönteminin uygulanması tavsiye olunur. Soğutma uygulamalarında da bilinen havalandırma ve klima hesap esasları takip edilmeli fakat C_f soğuk depolama katsayısı uygulanmalıdır. Ancak her durumda dış hesap sıcaklıklarının yeniden düzenlenmiş değerleri kullanılmalıdır (Çizelge 5-3). Yerden döşemeye özgü ısı yükü hesap yöntemi taslak halindeki DİN 4725'de verilmekle birlikte, burada konu daha derinliğine incelenmiş bulunmaktadır. Bu yöndeki çalışmalar ilgili Türk Standardı hazırlık çalışmalarına da yansıtılmış bulunmaktadır [5-4].

 

 

5.1. Yerden Isıtmada Isı Yüküne Etken Termo Mekanik Faktörler

 

 

 

a-KLASİK ISITMA                                                   b - DÖŞEMEDEN ISITMA Şekil 5-1. Radyatörlü Sistemde ve Yerden Isıtmada İç Sıcaklığın Dikey Yönde Dağılımı

Şu andaki TS 2164 standardı esas itibarı ile radyatörlü ısıtıcı elemanlara sahip bir merkezi ısıtma sistemini temel almaktadır. Radyatörlü sistemlerde ısı arzının yaklaşık % 80 i ısı taşınımı (konveksyon) ile olmasına karşın, yerden ısıtmada bu oran sadece % 30 ile % 45 arasında gerçekleşmektedir. Taşınım ısı transferinin daha çok olduğu radyatörlü

sistem ile yerden ısıtma sistemi, ısıtılan bir iç mahalde oluşan sıcaklık dağılımları yönünden Şekil 5-1'de karşılaştırılmıştır.

Yerden ısıtılan bir mahalde, yükseklik boyunca hava sıcaklığı hemen hemen sabit kalmaktadır. Klasik tarzda ısıtılan bir mahalde ise hesaplarda temel alınan ortalama iç Standard hesap sıcaklığı (T_a) ile insan bedeni çevresindeki gerçek konfor sıcaklığı (T_k) arasında, oda fiziksel koşullarına, ısıtıcı konum ve kapasitelerine ve diğer ısıl koşullara bağlı olarak 2°C ila 3°C arasında bir eksi fark oluşmaktadır. (T_k < T_a). Örneğin iç hesap sıcaklığı 20°C alınan bir odada insan çevresindeki gerçek sıcaklık en fazla 18°C olabilmektedir. Ayrıca ışıma ısı transferi de düşük olduğu için insanlar üşümektedir. Eğer o odada, insan bedeni dolayında (~ 0.75 m) 20°C hava sıcaklığı (T_k') arzu ediliyor ise o odanın daha fazla ısıtılması yani iç hesap sıcaklığının daha yüksek, örneğin 22°C (T ') alınması gerekecektir. Radyatörlü sistemde sıcak hava tavana yakın yerlerde toplanacağından buradaki hava sıcaklığı (T_T) gereksiz yere yükselecek ve bu ise hem infiltrasyon (hava sızıntısı) hava akımını körükleyecek hem de özellikle çatı katlarında ısı kaybını arttıracaktır. Yerden ısıtmada ise T_a, T_k, hatta T_T birbirlerine çok yakındır (Şekil 5-l.b).

Devamı »

alt makale 1.1

alt makale 1.1

 

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Mauris luctus magna non lectus luctus non dictum purus egestas. Fusce porttitor lobortis sapien, ac dapibus ligula pulvinar in. Proin ipsum sem, euismod vitae ultricies id, blandit at justo. Cras quis diam erat, sed interdum nulla. Phasellus tincidunt pulvinar massa ac vestibulum. Quisque non nisl in velit fringilla luctus nec nec tortor. Nulla aliquam blandit luctus. Sed tincidunt, ipsum et ultricies porta, nunc libero pulvinar magna, sit amet consectetur eros libero pulvinar eros. Duis auctor leo et nisl dignissim eget tristique nulla viverra. Nulla tincidunt dolor in felis interdum convallis. In massa dui, tristique eget ornare a, condimentum a augue. Proin eu lacinia ligula.

Devamı »

GELECEKTE ISIYER

GELECEKTE ISIYER

 

BÖLÜM 4

 

 

GENEL TANITIM

 

 

 

 

4.1. Tarihçe

 

 

Döşeme, tavan veya duvar gibi yapı elemanı yüzeylerinden mekan ısıtılması uygulamaları çok eski çağlara kadar uzanmaktadır. İlk olarak M.Ö. 1200 yıllarında Güney Batı Anadolu'da, Kral Arzowa'mn Antalya yakınında Perge'de inşa ettirdiği sarayında bu sistemi kullandığı yapılan kazılardan anlaşılmaktadır. Yine aynı tarihlerde Çin'de ve Tibet'de, Ti-Kong ve Kao-Kang çağlarında benzer uygulamaların olduğu bilinmektedir. Pompei ve Saalburg'da yapılan kazılardan M.Ö. 80 yıllarında Romalıların duvar içi ve döşeme altı kanallardan sıcak hava  geçirerek yapılan ısıttıkları ortaya çıkmıştır (Şekil 4-1) [4-1]. Eskiden sıcak duman gazların duvar içlerinden geçirilmesi şeklinde yapılan ısıtma sistemleri günümüzde daha çok sıcak sulu panel ısıtması

Römer Kalesi-SAALBURG

şeklinde uygulanmaktadır.

 

 

Şekil 4-1. Kanallarla Döşemeden Isıtma (Eski Roma Çağı).

 

Sıcak havalı sistemlere ise Doğu Anadolu'da, Kars dolaylarındaki 19. Yüzyıl taş yapılarında hala rastlanmaktadır. Çağdaş anlamda ilk uygulama İngiltere'de A.H. Barker (1870-1954) tarafından yapılmış ve 1907 yılında 28477 numaralı Patenti "Panel Isıtması" unvanı ile almıştır. Crittall firması ile birlikte Bolinbroke Hastanesi, Liverpool'da Adelphi Oteli, Aldwych'de Bush Binası gibi değişik tür yapılarda uygulamıştır. Aynı firma, Almanya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İtalya ve daha birçok ülkede Crittall sistemi adı ile uygulamalar yapmıştır. Kıta Avrupa’sında ilk firmalar ise 1929 yılında Hollanda'da ve 1930 yılında Almanya'da kurulmuştur. Yine aynı yıllarda, Amerika Birleşik Devletlerinde Indiana'da benzer bir yöntem, okul ısıtmasında uygulanmıştır. Almanya'da ise panel ısıtmasının esasları ve temel teorisi daha 1930 yılı başında ortaya konmuş ve kitap halinde yayınlanmıştır [4-1]. Yüzey ısıtması özellikle kar ve buz eritmesi, soğutma, kilise, hastane ve spor salonu ısıtması gibi alanlarda öncelikle Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Kanada'da uygulana gelmektedir. Ülkemizde ise münferit uygulamalar 1950'li yıllarda başlamış olup, bakır borular ile yapılan en belirgin uygulama Ankara'da 1970'li yıllarda inşa edilen Kocatepe Camiidir.

Devamı »

ISIYER

ISIYER

 

Yerden ısıtma sistemleri, ülkemizde henüz yeni yeni yaygınlaşmakla beraber yurtdışında uzun  zamandır başarıyla uygulanmaktadır. Bu yeni teknolojiyi 20 yılboyunca PEXa boru kalitesiyle sizlere sunmaktayız.

İşlemin genel adı "Yerden Isıtma" sistemleri olarak geçmekle birlikte, işin kapsamı içinde sadece ısıtma değil "soğutma" da bulunmaktadır ve sadece yerden değil tavandan ve duarda da uygulama yapılabilmektedir. PEXa kalitesiyle üretilen özel ürünler ile döşenen tesisatlarla, mevcut ısıtma ve soğutma sistemlerinden hem daha ekonomik,hem de daha modern görünüşlü bir ısıtma/soğutma sistemine sahip olabilirsiniz.

Devamı »

Makale 1

Makale 1

 

BÖLÜM 2

       İÇİNDEKİLER

BÖLÜM

1.       ÖNSÖZ............................................................................................................................... ı

GEREKÇE ..............................................................................................................           v

2.       İÇİNDEKİLER ........................................................................................................          ix

3.       SİMGELER .............................................................................................................       xiiı

4.       GENEL TANITIM ............................................................................................................. 1

4.1.        Tarihçe..................................................................................................................... 1

4.2.        ISIYER Sistemi Nedir ? .................................................................................           2

Devamı »

Makaleler

Makaleler

 

YOK

Devamı »