Neredeyim : ANA SAYFA » Yerden Isıtma » Yerden Isıtma »

GELECEKTE ISIYER

Yıllardır ISIYER, yerden ısıtma alanında eşsiz deneyimini biriktirdi. Kuzey ülkelerinde iklim koşulları Güneyden Kutba doğru değişim gösterir.Kışlar genellikle uzun ve serttir.

ISIYER yerden ısıtma sisteminin doyurucu performansı yıllardır bu şartlar altında denenmiştir.Bu kitap, PEXa boru kullanılan yerden ısıtma sistemi tasarımı için, gerekli temel bilgiyi verir.Amaç, Teknisyenleri, mühendisleri ve diğer profesyonelleri PEXa yerden ısıtma sisteminin belli avantajlarından haberdar etmektir.

Bu kitapta sunulan bilgiler, çok katlı dairelerin veya normal büyüklükte villaların yerden ısıtma sisteminin tasarımı için yeterlidir. Daha büyük işler için Ek bilgi ISIYER tarafından sağlanacaktır.Yerden ısıtma tasarımı ve inşası basit olmakla beraber, doyurucu sonuç için en iyi sigorta işin profesyoneller tarafından yapılmasındandır. ISIYER, yerden ısıtma için tam sistem sunar. Temizdir,esnektir ve inşası kolaydır. Sistem geniş bir boru ve ilgili parçalar yelpazesinden oluşur. Sistem mühendisliğinin avantajı, tüm parçalar beraber çalışacak şekilde seçilmiştir ve böylece parçaların uyumsuzluğundan ve olası düşük performansından kaçınılmıştır.

Geçen 26 yılda ISIYER kendi test imkanları ve bağımsız labratuvarlar PEXa boruyu yerden ısıtma sistemini geliştirmede kullanılmıştır. Sistem her grubun iki uçtan kontrol edildiği gidiş ve dönüş kolektörleri prensibine göre çalışır. Gidiş kolektöründeki vana bir oda termostatı ile veya manuel bir kol ile donatılabilir. Dönüş kolektörü her grubun su debi oranını kontrol etmek için ‘Locksiheld’ lı bir vana ile donatılmıştır. Böylece herhangi bir basınç değişimi eşitlenir. Sistem genelde grup  boyunca 5 C lik sıcaklık farkına dayanarak çalışır.

PEXa yerden ısıtma sistemi PEXa (oksijen difizyonu bariyerli) kullanılır. PEXa borular, Engel metoduna göre çapraz bağlanan yüksek yoğunluklu polietilenden yapılmıştır. Kolektörler ve fittingsler korozyona karşı dayanıklı (dezincification resistant DZR, DR) malzemeden üretilir. Termostat ve termstatik kafadan oluşan su sıcaklığı kontrol ekipmanı güvenilirdir. Açma-kapamalı su debisi ayarına dayanarak hassas oda sıcaklığı kontrolü sağlar. Aksesuar yelpazesi bir yerden ısıtma inşası için gerekli malzeme seçimini mümkün kılar.

BÖLÜM 4

 

 

GENEL TANITIM

 

 

 

 

4.1. Tarihçe

 

 

Döşeme, tavan veya duvar gibi yapı elemanı yüzeylerinden mekan ısıtılması uygulamaları çok eski çağlara kadar uzanmaktadır. İlk olarak M.Ö. 1200 yıllarında Güney Batı Anadolu'da, Kral Arzowa'mn Antalya yakınında Perge'de inşa ettirdiği sarayında bu sistemi kullandığı yapılan kazılardan anlaşılmaktadır. Yine aynı tarihlerde Çin'de ve Tibet'de, Ti-Kong ve Kao-Kang çağlarında benzer uygulamaların olduğu bilinmektedir. Pompei ve Saalburg'da yapılan kazılardan M.Ö. 80 yıllarında Romalıların duvar içi ve döşeme altı kanallardan sıcak hava  geçirerek yapılan ısıttıkları ortaya çıkmıştır (Şekil 4-1) [4-1]. Eskiden sıcak duman gazların duvar içlerinden geçirilmesi şeklinde yapılan ısıtma sistemleri günümüzde daha çok sıcak sulu panel ısıtması

Römer Kalesi-SAALBURG

şeklinde uygulanmaktadır.

 

 

Şekil 4-1. Kanallarla Döşemeden Isıtma (Eski Roma Çağı).

 

Sıcak havalı sistemlere ise Doğu Anadolu'da, Kars dolaylarındaki 19. Yüzyıl taş yapılarında hala rastlanmaktadır. Çağdaş anlamda ilk uygulama İngiltere'de A.H. Barker (1870-1954) tarafından yapılmış ve 1907 yılında 28477 numaralı Patenti "Panel Isıtması" unvanı ile almıştır. Crittall firması ile birlikte Bolinbroke Hastanesi, Liverpool'da Adelphi Oteli, Aldwych'de Bush Binası gibi değişik tür yapılarda uygulamıştır. Aynı firma, Almanya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İtalya ve daha birçok ülkede Crittall sistemi adı ile uygulamalar yapmıştır. Kıta Avrupa’sında ilk firmalar ise 1929 yılında Hollanda'da ve 1930 yılında Almanya'da kurulmuştur. Yine aynı yıllarda, Amerika Birleşik Devletlerinde Indiana'da benzer bir yöntem, okul ısıtmasında uygulanmıştır. Almanya'da ise panel ısıtmasının esasları ve temel teorisi daha 1930 yılı başında ortaya konmuş ve kitap halinde yayınlanmıştır [4-1]. Yüzey ısıtması özellikle kar ve buz eritmesi, soğutma, kilise, hastane ve spor salonu ısıtması gibi alanlarda öncelikle Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Kanada'da uygulana gelmektedir. Ülkemizde ise münferit uygulamalar 1950'li yıllarda başlamış olup, bakır borular ile yapılan en belirgin uygulama Ankara'da 1970'li yıllarda inşa edilen Kocatepe Camiidir.

 

1960'h yıllardan sonra Dünyada daha da hız kazanan yerden ve diğer yüzeylerden ısıtma, Ülkemizde de 1970'li yıllardan beri gelişen plastik teknolojisi ve hızlanan enerji tasarrufu ve dolaylı olarak hava kirliliğini önleme çabalan ile birlikte giderek artan bir hızla uygulamaya girmektedir. Bugün birçok Avrupa ülkesinde olduğu gibi Ülkemizde de yerden ısıtma tanınma ve denenme süresini çoktan geçirmiş ve tercih edilen, aranan bir sistem olarak günlük hayata yaygın bir şekilde girmiş bulunmaktadır.

4.2. ISIYER Yerden Isıtma Sistemi Nedir?

ISIYER Yerden Isıtma Sistemi, Ülkemizde yeni, modern ve ekonomik bir ısıtma seçeneğini oluşturmaktadır. Her şeyden önce yerden ısıtma, insan anatomisine ve ısıtma tekniğine en uygun ve en verimli ısıtma sistemidir. Getirdiği enerji tasarrufu ile yerden ısıtma, ülke ekonomimize de katkıda bulunmaktadır. Enerji kaynaklarının giderek azalıp pahalı olduğu Dünyamızda rakipsiz bir uygulama olarak kullanıma sunulmuştur.

Klasik ısıtma sistemlerinin aksine daha düşük, örneğin 35°C - 45°C gibi su sıcaklıkları mekan ısıtmasında yeterli olduğu için, atık ısı, güneş enerjisi, jeotermal enerji ve rüzgar enerjisi gibi kaynakların ve ısı pompası gibi yeni ve alternatif sistemlerin en verimli bir şekilde kullanılmasına imkan tanımaktadır. Döşemeden, duvardan, tavandan ısıtma olabileceği gibi soğutma da olabilir.Hamam, havuz kış bahçesi gibi özel mekanların ısıtması, sera ısıtması, toprakta ısı depolaması, köprü, havaalanı, yaya kaldırımı gibi yerlerde buz ve kar eritmesi gibi birçok değişik uygulamalarda vazgeçilmez bir sistemdir. Ana ısıtma elemanı (DİN 4726), yapı malzemesi içersinden geçirilen uzun ömürlü ve dayanıklı, yerden ısıtmaya uygun Polipropilen Kopolimer Tip 3, Polietilen kroslink (PEXa), veya Polibüten (PB) gibi termoplastik malzeme ile üretilmiş özel plastik borudur. Polipropilen termoplastik malzeme ise genelde iki türlü olabilmektedir. Birinci tip polipropilen malzeme Homopolimer (Tip 1) olarak tanımlanır ve özellikleri itibarı ile ve DİN 4726 standardına göre yerden ısıtmada katiyen kullanılamaz (örneğin HOECHST, PPH 2250 malzeme). İkinci tip polipropilen malzeme ise Ko-polimer (Tip 2) olarak tanımlanır ve yerden ısıtmaya uygun özellikler taşır. Ko-polimer borular ise "Block Copolymer" (PPB-C) (örneğin HOECHST, PPH 2222) ve "Random Copolymer" (PPR-C) şeklinde yine iki türlü olabilmektedir (DİN 8078). DİN 8078 standardının yeni baskısında ise PPR-C malzeme, Tip 3 olarak tariflenmektedir (örneğin HÜLS, Vestolen 9421). ISIYER A.Ş. kendi tesislerinde Federal Almanya'dan ithal etmekte olduğu hammadde ile DİN 4726 ve DİN 8078 standartlarına göre boru ürettiği gibi (Bölüm 14 ve Bölüm 15'e bakınız), Federal Alman HÜLS şirketi ortaklığı ve işbirliği ile PP borularda yerden ısıtmada en iyi uygulamayı sağlayan Polipropilen Random Copolymer (HÜLS, Vestolen 9421), ve İsveç WIRSBO Firması işbirliği ile hem yerden ısıtmada hem de sıhhi su tesisatında (Çizelge 6-7.b) kullanılabilen PEXa (Cross-link) malzemeden mamul boruları da ülkemizde satışa sunmaktan kıvanç duymaktadır (Bölüm 13).

İçme suyu ve sıcak su tesisatında da termoplastik boruların kullanılması ile önemli avantajlar elde edilmektedir. Bu konuda da lütfen firmamız yetkililerine başvurunuz. Borularımızın kalitesi ilgili DİN standartları çerçevesinde Türk Standartlar Enstitüsü Kalite Belgesi TSEK ile kanıtlanmıştır (Bölüm 15).

Mikrop ve toz sirkülasyonunun tehlikeli olduğu hastane, okul, kreş ve laboratuar gibi mekanlarda radyatörlü ve konvektörlü sistemlerin yerine yerden ısıtma sisteminin kullanılması ile daha sağlıklı ve hijyenik bir ortam sağlanmaktadır. 5.ci Bölümde açıklandığı üzere ilk yatırım masraflarında % 25, işletme masraflarında ise % 40 tasarruf potansiyeli, uygulamalar ile pratikte ve teorik olarak ispatlanmış bir gerçektir. Şekil 4-2'de örnek bir ısıtma uygulama planı gösterilmiştir.

Bu bölüm 25 yıl önce mevcut olan malzemelere göre yazılmıştır. Biz kıssa süre içinde PEXa boru ile tanışınca mevcut PPRC boru üretim tesisimizi kapatarak tamamen PEXa boruya döndük 1990 yılında.

Avrupa’da 15 yıl Türkiye’de ise son 5 yıl içinde artık radyator tesisatları  ve yerden ısıtmada polyproplen malzeme tamamen terk edildi. Umarız yakında temiz su tesisatlarından da kalkar…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekil 4-2. Örnek Yerden Isıtma Uygulaması.

Sistemin diğer elemanları ise naylon branda, yüksek dansiteli strafor veya perlit ve bunun gibi yalıtım malzemeleri, boru tutturucu veya ek olarak çelik hasır, dağıtım kolektörü ve diğer yardımcı elemanlardır.

 

4.2.1. Döşeme Konstrüksiyonu

 

 

Yerden ısıtma sisteminde mermer, seramik, parke, halı gibi her türlü kaplama malzemesi kullanılabilir. Kullanılan özel katkılı şap, naylon branda ve strafor gibi yalıtım malzemeleri yapıda önemli ölçüde ek ısı ve ses yalıtımı sağlar. Şekil 4-3'de tipik bir konstrüksiyon görülmektedir.

 

 

 

 

 

 

Şekil

4-3. Tipik Döşeme Konstrüksiyon Kesiti.

 

 

Bu sistemde oda ve kat sıcaklıklarının bağımsız ve merkezi kat kolektörlerinden kontrol imkanının bulunması, enerji tasarrufu ve daha iyi bir konfor sağladığı gibi toplu konutlarda işletme giderlerinin daha objektif olarak paylaştırışına da imkan tanınır. Isı Pay Ölçer uygulaması çok daha kolaydır. Sistemini tabanda meydana getirdiği ek yükselti sadece 4 cm. kadardır.

 

Isıtma borular tamamen döşeme içinde olduğundan mimaride yepyeni serbestilere, seçeneklere ve uygulamalara, iç mekan ferahlığına, konfora ve büyük ölçüde temizliğe imkan tanımaktadır. Radyatör ve benzeri bireysel ısıtıcılar olmadığından yerden tasarruf sağlar.

Bu tasarrufun yapı maliyetine oranı tek başına % 5 dolayındadır. Döşeme sıcaklığı en çok 29°C alındığından canlılara hiç bir olumsuz etkisi olmadığı gibi aksine radyatör, soba gibi kızgın herhangi bir yüzey olmadığından özellikle çocuklar ve hastalar için daha emniyetli bir yapı sunar.

 

4.2.2. ISIYER Deneyimi ve Garantisi

Tüm aşamalarda işbirliği yapılan Federal Alman HÜLS firması ile İsveç’li WIRSBO Şirketinin en son teknolojik yenilikleri ve deneyimleri sizlere sunulan ek hizmetlerimizdir. Ayrıca 1620 yılından beri su dağıtım sistemleri üzerine faaliyet gösteren WIRSBO Şirketi ile PEXa (Crosslink Polyethylene) boru üretimi alanında en eski kuruluşla bilgi bağlantısı vardır. Uygulama projeleri bilgisayar destekli proje büromuz tarafından gerçekleştirilmektedir. Isı yükü ve boru modülasyon hesaplan ve tesisat sistem tasarım ve seçiminde ise ISIYER'in prensibi Üniversiteler ve bilim adamları ile sürekli bilgi alışverişinde bulunmaktır. Örneğin yerden ısıtma yükü hesapları (Bölüm 5), boru modülasyon hesapları (Bölüm 6) ve optimum tasarım yöntemleri (Bölüm 7) Firmamızca Üniversitelerin yetkili öğretim üyelerine özgün olarak hazırlattırılmış olup tüm tablo, çizelge ve diğer bilgiler uzun ve orijinal çalışmaların ürünleridir. Borularımız ise kendi kalite kontrol ve deney düzenimizde olduğu kadar Üniversitelerde de Standard deneylere tabi tutulmaktadır. Belli aralıklarda ise Avrupa'da denenmektedir (Bölüm 15). Piyasada kullanılan diğer tablo ve çizelgelerin aksine, bilgiler birbirleri ile tamamen tutarlı hale getirilmiş, teori ve uygulamada yaklaşım ve içerik olarak örnek teşkil edecek bu yayın vücuda getirilmiştir. Bu katalogdaki özgün bilgiler bu konuya gösterdiğimiz ilgi, sürekli araştırma gayretleri ve bilimsel yaklaşımımızın birer simgesidir. Üretimimiz imalat hatalarına karşı 30 yıl süre ile garanti edilmiştir. ISIYER, 5 Anonim Şirketten oluşan Bayramoğlu Şirketler Grubunun güvencesindedir.

Aşağıda 1989 yılı itibari ile bazı uygulama referanslar Çizelge 4-1'de gösterilmiştir.

            TOPLU KONUTLAR

Evrim İnşaat A.Ş.	Merter/İst	76 daire Özenkent Yapı Koop.
Çarmıklı Yapı	Kozyatağı/İST.	300 konutluk site
İnta inşaat	Bakırköy/İST.	300 konutluk Baran Sitesi
İnanç-1 Koop.	lOO.yıl/ANKARA	80 konutluk site
Kasım Külek Sitesi	ADANA	100 daire
Burdur Yapı Kooperatifleri	Burdur	1500 konut

          

            VİLLA VE APARTMANLAR

Bayramoğlu A.Ş.	Florya/İST.	1984'ten beri tüm villalarında
İbrahim Kuşçulu.	Kadıköy/tST	Çamlıca Özel konut
Eren Talu Mimarlık	Bebek-Boğaz/İST.	Muhtelif yerlerde daireler
Radi Dikici	Yeşilköy/İST.	Aile Apartman
Kemer İnşaat	Mecidiyeköy/İST.	Muhtelif apartman ve villalar
Suat Ertem	R.Hisan/İST.	Villa
Kısmet İnşaat	Yeşilköy/İST.	30 konut
Özak İnşaat	KIRIKKALE	Apartmanlar
Muharrem Güleryüz	ADANA	Konut
Kutan Günay	Dragos/İST.	Villa
Nihat Usta	Kandilli/İST.	Konut

Sheraton Hotel	ANTALYA	Türk hamamı
Voyager Hotel	Girne/KIBRIS	Otel hamamı
Mesa Mesken	ANKARA	Çeşitli işler
MNG Tesisat	ANKARA	Tokat'ta Türk hamamı
STFA Grubu	Altunzade/İst	Spor kompleksi
Eurocolor	Altunzade/İst	İş merkezi 4 katlı
MNG	Abant	Abant Oteli
Çorlu Belediye Binası	ÇORLU	ISIYER
Ali Demirağ	Lefkoşe	Fabrıka
Birzat Mermer	İstanbul	Villa
Hilmi Aktan	İstanbul	Köşk

 

Hamam, havuz, cami, hastane gibi özel bilgi ve uygulama gerektiren mahallerde yerden ısıtma, güneş enerjili soğutma, jeotermal enerji ile yerden ısıtma, ısı pompalı sistemler, sera ısıtması, duvardan ısıtma konularındaki araştırmalarımız ve bilgi birikimimiz de ayrıca istifadenize sunulmaktadır.

 

4.2.3. Maliyet

ISIYER sistemi klasik ısıtma sistemlerine göre ilk tesiste ucuz olduğu gibi daha önemlisi sürekli rejimde uygulama sırasında en az % 40 enerji tasarrufu sağlar. Bu tasarrufun ana nedenleri yerden ısıtmanın termo-fiziksel özelliklerinden kaynaklandığı kadar, bu yayında açıklanan özel hesap yöntemleri ve bilgisayar destekli optimum tasarım yönteminin etkinlik ve hassasiyetidir. Tasarımdan sonra seçilecek elemanların birim fiyatları, birim boru fiyatına orantılı olarak Bölüm 10'da verilmiştir. Yatrım maliyetinde ise ucuzluk, çeşitli bilimsel yayınlarda açıkça ortaya konmuştur [4-2; 4-3; 4-4; 4-5; 4-6]. Bölüm ll'de 4-3 ve 4-5 sıra numaralı yayınlar verilmiştir.

4.2.4. Avantajlar ve Bilinmesi Gereken Diğer Konular

4.2.4.1. Yerden ısıtma sistemlerine ilişkin avantajları ayrı grupta sınıflandırılabilir. Bunlar: 1. Enerji Tasarrufu:

 

Yerden ısıtılan bir yapıda oda içindeki sıcaklık dağılımları çok homojen ve odalar arasındaki sıcaklık farkları ise daha azdır. Yerden ısıtmada sıcak hava tavana yakın bölgelerde birikmez, bu nedenle 1.00, 1.50 m kadar yükseklikte insanların hissetmesi gereken konfor sıcaklığı standart değerlerden daha düşüktür. Örneğin 18°C, hatta 16°C olarak oda sıcaklıkları kabul edilebilir. Odada hava dolaşımı ise daha yavaştır. Bu dolaşım yavaşlığı ve daha homojen sıcaklık dağılımı, infiltrasyon ile ısı kayıplarını büyük ölçüde azaltır. İç hesap sıcaklıklarının aynı konfor koşullan için daha düşük tutulması ile daha küçük ısıtma tesisi yeterli olduğu gibi işletme masrafları da büyük ölçüde azalır. Binanın ısıl ataletinden daha çok yararlanıldığından, yani ısı bina yapı elemanlarında depolandığından bina konforu ani sıcaklık düşüşlerinden, aşırı soğuk günlerden fazla etkilenmez. Bu nedenle de bu gibi aşırı soğuk günler ısı yükü hesaplarında göz önünde tutulmaz.

 

Klasik bir ısıtma sistemi ile yerden ısıtma uygulaması yapılan bir odadaki sıcaklık dağılımı Şekil 4-4'de gösterilmiştir [4-1]. İlk şekilde yerden ve tavandan ısıtma durumundaki sıcaklık dağılımı gösterilmiştir. Özellikle yerden ısıtmada odada çok düzgün bir sıcaklık dağılımının Oluştuğu açıktır. Bu konu 5. Bölümde derinliğine açıklanmaktadır.

 

 

ISO standartlarına göre insan boyunca sıcaklık farkı 3°C 'dan az olmalıdır. Görüldüğü üzere kaloriferli bir sistemde bu konfor koşulunun sağlanması oldukça zordur. Ayrıca yerden ısıtmada duvarlar da daha homojen ısınır ve sıcaklık farklılıkları daha azdır. Bu nedenle de konfor şartlan daha kolay sağlandığından odayı aşırı ısıtmaya gerek kalmaz.

 

Tavandan ısıtma

Radyatörlerle ısıtma

Radyatörler dış duvarda Radyatörler iç duvarda

18   20/ 22  24 °C Yerden Isıtma Not: Noktalı çizgiler pencere dolayı içindir.

18   20   22   24   26 28°C

Şekil 4-4. Isıtılan bir Mahalde Dikey Sıcaklık Dağılımı Duvar ve yer iç yüzey sıcaklıklarının karşılaştırması ise Şekil 4-5'de gösterilmiştir [4-7]. Bir mekandaki konfor sıcaklığı kabaca, ortalama duvar iç yüzey sıcaklığı ile mekan sıcaklığının aritmetik ortalaması olarak ifade olunur. Duvarlar daha sıcak olduğundan yerden ısıtmada konfor koşulu daha kolay elde edilmiş olur.

 

 

 

a - Yerden Isıtma                                                             b - Radyatörlü Sistem

Şekil 4-5. Yukarıda Yerden Isıtmada ve Radyatörlü Sistemde Duvar ve Döşeme Sıcaklıkları

Şekilden görüldüğü üzere duvar iç sıcaklıkları radyatörlü sisteme oranla yaklaşık + 2 °Cdaha fazla olabilmektedir. Bu yolla hem insanların ısınma duyularına en fazla hitap eden ışıma (radyasyon) ile ısınma oranı artmakta hem de binanın ısıl ataleti daha iyi kullanılmış olmaktadır. Buna ek olarak genellikle dış duvar ve pencere altlarına konan radyatörlere yakın dış duvarlarda olduğu gibi, bir aşırı ısınma söz konusu olmadığından ısı kaçakları da kendiliğinden azalmaktadır.

 

 

Yerden ısıtma daha ileride görüleceği üzere "kendi kendini ayarlayabilen" bir sistemdir. Bu nedenle pahalı kontrol ve ayar cihazlarına gerek duymadan, hatta insan müdahalesine gerek bırakmadan dış hava sıcaklığına, dolayısı ile ısıtma ihtiyacına göre kendini döşeme yüzeyi sıcaklığı aracılığı ile kontrol eder. Eğer ısı yükü azalmış ise ısıtma suyu ısısı mekana dağılmadan ya ısı yükü daha fazla odalara gider veya kazana dönmüş olur (madde 9). Yerden ısıtmada toplam ısıtma kapasitesinin yaklaşık % 60'ı ışıma (radyasyon), % 40'ı ise taşınım (konveksiyon) ile gerçekleşir.

 

 

Işıma yüzey alanları fazla olmasının yanı sıra, yatay bir ısıtıcı plaka konumundaki döşeme yüzeyi en ideal ısı taşınım katsayısına sahiptir. Yukarıda açıklanan tüm konuların ışığı altında yerden ısıtmanın en ekonomik ve bilinçli ısıtma yöntemi olduğu ortaya çıkmaktadır.

 

 

2. Yaşam Konforu ve Sağlık:

İnsan bedeni genellikle 1,00-1,50 m yükseklikteki hava sıcaklığından etkilendiği gibi en çok ışıma ile ısınma ihtiyaçlarını giderirler. Yerden ısıtmada beden seviyesinde daha sıcak bir havanın bulunması, insanı çevreleyen duvarların iç yüzeylerinin daha sıcak olması nedeni ile ışıma ısı kazançlarının daha yüksek olması, ayrıca soğuk hava cereyanların ve de pencere ve dış kapılardan sızan havanın daha az olması nedeni ile, yerden ısıtmada insanlar adeta sıcak bir yorgana benzer bir konfor ortamına kavuşur. Bina içinde soğuk ve cereyanlı koridor ve mahallerin olmaması da ayrı bir konfor faktörüdür. Yerden ısıtmada yaşanılan hacim içersinde hareketli hiçbir mekanik ısıtma aksamı yoktur. Bu yüzden üflemeli konvektörler ve sıcak hava apareylerinde olduğu gibi gürültü ve titreşim de söz konusu değildir. Ayrıca yerden ısıtmada döşemeye serilen yalıtıcı izolatör köpük ve naylon branda ideal bir ek ısı yalıtımı olduğu kadar ses yalıtımı da sağlar. Bunun sonucunda katlar arasında gürültü iletimi azatlığından, daha sessiz

ve sakin bir ortam oluşur. Radyatör, konvektör gibi çok sıcak ve sert yüzeyler olmadığı için özellikle yaşlıları ve çocukları ilgilendiren cilt yanması ve çarpıp yaralanma tehlikeleri de tamamen bertaraf edilmiştir. Odaların temizlenmesi ise daha kolay yapılabilmektedir. Ayrıca kuru ve soğuk zeminlerde mikroorganizmaların üremesi sorunu da yoktur. Bu nedenle de yerden ısıtma, hastanelerde özellikle tavsiye edilmektedir [4-7]. Ayrıca yüksek sıcaklıktaki radyatör yüzeyleri arasından geçerken ısınan hava nemini kaybeder ve kurur. Giderek kuruyan bir hava ortamında çeşitli rahatsızlık belirtileri ve havayı nemlendirme gereği ortaya çıkar. Bu amaçla ek nemlendirme cihazlan gerekebilmekte veya odayı havalandırma yolu seçilmektedir. Bu ise insanları ya kuru bir ortamda oturmaya ya da geçici de olsa pencereleri açarak üşüme ikilemi ile baş başa bırakmaktadır. Yerden ısıtma sisteminde ise hacimlerin nemlendirilme ihtiyacı minimum düzeydedir. Sıcak yüzeylerde havanın pişmesi (baking-effect) nedeni ile is ve koku oluşması gibi bir sorun döşemeden ısıtmada söz konusu değildir. Diğer sistemlerde ise bu sorun sık sık odayı havalandırma gereğini doğurur. Klasik sistemlerde ısı taşanımı daha yüksek oranda olması nedeni ile kirli radyatör yüzeylerinden kalkan tozlar bütün odaya yayılmakta, tozlu ve kirli, kısacası sağlıksız bir hava dolaşımı oluşmaktadır. Yerden ısıtmada ise hava hareketlerinin daha zayıf olması nedeni ile ısıtılan mahaller içersinde toz ve mikrop dolaşım tehlikesi minimum düzeydedir. Sırf bu nedenledir ki sağlık bakımından daha önemli yapılarda örneğin hastaneler, sanatoryumlar, koğuşlar, düşkünler yurdu, kreşler ve bakımevlerinde öncelikle yerden ısıtma tavsiye edilmektedir [4-8, s. 182]. Bu gerçek ise günlük hayatta karşılaşılan "yerden ısıtmada toz daha çok kalkar" kuşkusunu bertaraf etmektedir.

 

Her dairenin kendine ait bir veya birkaç kolektör dolabının bulunması nedeni ile ve her oda modülasyonu (yerden ısıtma birimi) ayrı vana ile kontrol edilebildiğinden konfor gereksinimine göre bağımsız ve tamamen o dairede yaşayan sakinlerin isteğine göre kolaylıkla ayar yapma imkanı da yerden ısıtmanın ayrı bir konfor ve psikolojik avantajıdır. Şekil 4-6'da konforlu bir odada gerekli iç sıcaklığın duvarların ortalama iç yüzey sıcaklığına olan bağımlılığı görülmektedir. Bu ilişki yaklaşık olarak aşağıdaki denklem ile tarif edilebilir:  Ta=Tk+ αr /αr (Te-Tu )

  

Görüldüğü üzere yerden ısıtmada duvar sıcaklıkları daha yüksek olduğu için oda hesap sıcaklığı (T_a) daha az, örneğin 14 °C'da başlar. Buna karşın kaloriferli bir sistemde aynı hesap

sıcaklığı en az 18 °Colmalıdır. Şekil 4-7'de ise hava dolaşım hızının (v_h) konfor için gerekli oda sıcaklığına olan etkisi görülmektedir. Hava dolaşımı hızlandıkça konfor koşulları daha yüksek hesap sıcaklıkları gerektirmektedir.

 

 

Yerden ısıtma sistemlerinde genellikle 0.1 m/s. den daha yavaş hava dolaşımı söz konusudur. Bu nedenle de konfor sıcaklığı 20°C'ın altında olabilmektedir.

3.Mimari ve Estetik Avantajlar:

Yerden ısıtmada göze görünür hiçbir ısıtıcı eleman, tesisat borusu, bağlantı parçası yoktur. Bu hali ile gözü rahatsız etmez, adeta "sihirli" ve "görünmez" bir sistem mekanı ısıtır. Ana kontrol kolektörü ise bir dolap içinde kolaylıkla gizlenebilir. Mekanda ısıtıcı aparey ve tesisat borusu olmadığı için mekanın her santimetre karesi kullanılabilir. Bu suretle yerden ısıtma yer ve hacim tasarrufu sağlar. Genelde yer tasarrufu % 5 dolayındadır. Bu ise 100 m²'lik bir dairede 5 m² demektir ki, bu da 1989 birim fiyatlarına göre yaklaşık 1.5 milyon TL kazanç demektir. Mimar ve tesisat mühendislerine ısıtıcıların konumlanması sorunundan uzak, yeni serbestilikler ve boyutlar kazandırılmakta, estetik yönünden yeni imkanlar tanınmaktadır.

4.  Uygulama ve Bakım Kolaylığı:

Uygulaması çok kolaydır. 2 kişilik bir ekip bir günde 150m²lik ısıtma yüzeyini rahatlıkla döşeyebilir. Daha az kolon borusu kullanıldığından kolonlar daha çabuk çekilir. Özel yöntem olan Engel Metoduyla üretilen PEXa borular normal işletme koşullarında çok uzun ömürlüdürler. Borular imalat hatasına karşı 10 yıl garantili olarak pazarlanmaktadır. Malzeme termoplastik olduğundan birbirine benzemeyen metalik malzemelerde görülen katodik korozyona rastlanmaz. Daha az boru bağlantısı olduğu için sızdırma, paslamna ve arıza olasılığı daha azdır. Ayrıca iç yüzeyleri çok kaygan olan borular zamanla tıkanmaz ve çürümez. İyi bir işçilik uygulaması ile sistem pratik olarak bakını ve onarım gerektirmez. Sistemin hava yapma olasılığı daha az olup, kolektörden hava alınması kolay olduğu gibi, bu otomatik olarak da yapılabilir (Şekil 4-8). Aynı kolektöre çok uzun ve çok kısa modülasyon parkurları bağlandığında, basınç düşürücü vanalar ile dolaşım dengesinin sağlanması da oldukça basittir. (Şekil 6-30).

 

Şekil 4-8. Otomatik Hava Tahliye Prensibi

Yapı duvarları iç yüzeyleri radyatörlü sistemlerde olduğu gibi islenmez, kir tutmaz. Bu nedenle sık, sık pahalı badana ve boya giderleri söz konusu değildir. Daha temiz bir ortamda bilgisayar, televizyon gibi pahalı elektronik aygıtların devrelerinde zamanla kir ve toz birikmez, arızalara neden olmaz. Nem, normal oranlarda olduğu için mobilya ve parke döşemeler daha uzun dayanırlar.

 

 

5. İşletme Kolaylığı:

Sistem genelde kendini kontrol edebildiği için aslında pahalı kontrol ve dış hava kompenzasyon tesisatına gerek yoktur. Nominal yükte ve sürekli rejimde çalışan bir kazana 4 yollu bir vana ile su geri dönüşünü sağlamak yeterli olmaktadır. Borularda dolaşan sıcak su 40°C dolayında olduğu için aynı kazan ve vanadan sıcak su boylerini beslemek, gerektiğinde ise (çok soğuk dış hava koşullarında), boylerde depolanmış sudan ısıtmada yararlanmak mümkündür. Yakıt pay ölçerin daha basitçe uygulanabilir olması nedeni ile apartmanlarda işletme giderlerinin daha kolay ve adil bir şekilde pay edilmesi mümkün olmaktadır.

 

6.  Mali Avantajlar:

Uygulamada en az % 30 enerji tasarrufu nedeni ile işletme giderlerinde büyük ekonomi sağlar. Ayrıca su sıcaklığının 40°C civarında olması nedeni ile atık enerji kullanımı, ısı pompalı sistemlerin uygulanması gibi daha çok enerji tasarruf edici yöntemlerin daha etkin kullanıma ortam hazırlar. Daha küçük merkezi ısıtma tesisatı gerektiğinden, ayrıca kendi ilk yatırım maliyetinin de ucuz olması nedeni ile ilk yatırımda da büyük ekonomi sağlanması söz konusudur.

7.  Çevre Sorunlarının Azaltılmasına Katkı:

Yerden ısıtmada klasik kazanlar kullanılsa dahi, enerji tasarrufu nedeni ile çevreye atılan parçacık ve zararlı gazlarda % 30 azalma söz konusudur. Ayrıca çevreyi kirletmeyen güneş enerjisi, atık enerji, jeotermal enerji, kuyu ve deniz suyu (ısı pompası ile) gibi ısı kaynaklarından etkin olarak faydalanmaya imkan sağlar.

8.  Yeni Uygulama Ufukları ve Isı Kaynağı Seçenekleri:

Yol, köprü, sera, hemzemin geçit ısıtması, kar ve buz eritme, cami, havuz ve hamam gibi yerlerde daha iyi konfor sağlanması, toprakta ısı depolaması, mekan soğutması gibi uygulamalarda aynı sistem, aynı beceri ve prensiplerle uygulanabilmektedir. Bu özellik ise başka hiç bir ısıtma sisteminde mevcut değildir. Örneğin aynı ısıtıcı borulardan, yazın soğutma yapmak, boru ve bağlantılarında hiç bir düzeltme ve ayarlama yapmadan mümkündür. Sadece sıcak su yerine serin su geçirilmesi yeterli olmaktadır. Serin su sıcaklığının 7°-8°C yerine 12°-14°C olması, kışın da sıcak su sıcaklığının 90°-70°C yerine 35°-45°C dolayında olması alternatif enerji kaynaklarının verimli ve daha sürekli kullanımına ve daha ucuz enerji depolama yöntemlerinin kullanılmasına imkan verdiği gibi teçhizatın daha küçük ve ucuz olmasında çok önemli rol oynar.

9.Kendi Kendini Kontrol ve Dengeleme İmkanı (Self Regulating System):

Yerden ısıtma sistemi, sistemin gereği olarak ısı arzını ısı yüküne göre kendi kendine ayarlar. Bunun nedeni döşeme yüzey sıcaklığının ısı arzında en büyük etken olmasıdır. Isıtma kapasitesi döşeme yüzey sıcaklığı ile ortam ve duvar sıcaklığı ile orantılıdır. Bu bağımlılık ışıma ısı transferinde daha da belirgindir. Döşeme yüzey sıcaklığı (~ 26°-29°C), duvar iç yüzey sıcaklığı (~ 16°-18°C) ve iç hava sıcaklığı (~ 16°-20°C) arasındaki farklar radyatörlü sistemde (yüzey sıcaklığı > 70°C) olduğu gibi olmayıp cüzi miktarlardadır. Bu nedenle de sistem sıcaklık değişikliklerine çok daha duyarlıdır. Örneğin dış hava veya ortam sıcaklığındaki ufak bir artış döşeme sıcaklığı ile ortam sıcaklığı farkını azaltacak bu da ısı transferini aksi yönde etkileyecektir. Sonuç olarak borulardaki sıcak su tasarlanandan daha az ısıyı odaya bırakarak başka odaya gidecek veya kazana dönecek, oda da böylelikle fazla ısınmış olmayacaktır. Kazan sabit rejimde çalışsa dahi 4 yollu vanadan sisteme sadece gerektiği kadar sıcak su gönderilmiş olacaktır. Aynı prensip bir daire içinde de geçerlidir. Örneğin güneye bakan bir odada öğle saatlerinde güneş enerjisi kazancı arttığında, sıcak su daha soğuk odalara bu odada fazla enerji kaybetmeden geçecek ve daha soğuk odaları daha fazla ısıtacaktır. Böylelikle doğal bir ısıl denge ve kontrol sağlanmış olacaktır.

10.Sıcak ve Soğuk Su Tesisatında Kullanılabilirlik:

İlgili standartlar çerçevesinde belirli termoplastik borular doğrudan sıcak ve soğuk su tesisatında kullanılabilir [4-9]. Bu yöntemle büyük ölçüde işçilik ve yatırım tasarrufu sağlanır. Korozyon ve tıkanma problemi ortadan kalkar. Bu tür tesisatta kullanılan boru et kalınlığı dolayısı ile basınç dayanımı daha fazladır. Örneğin PEXa boruların kullanım dayanımı 90°C da 10 bar, hammadde ergime noktası 400°C'dır.

11.Hafiflik ve Doğal Enerji Kaynaklarını Daha Az Tüketme:

Termoplastik borular eskiden yerden ısıtmada kullanılan bakır borulara oranla çok daha hafif ve ucuz olup döşemesi daha kolaydır. Boru yüzeyleri daha düzgün olup bakır boruların lehimleme dezavantajını da giderir. En önemlisi termoplastik boruların yapımında çok daha az birincil enerji tüketilmektedir.

Şekil 4-9.a da çeşitli ham malzemenin üretiminde tüketilen fosil yakıt miktarları karşılaştırılmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şekilden görüldüğü üzere metalik malzemede fosil yakıtlar üretim için gerekli enerji girdisinde büyük miktarlarda kullanılırken, termoplastik boruların hammaddesi olarak doğrudan doğruya fosil yakıtlar kullanıldığı halde çok daha az doğal enerji kaynağı tüketilmiş olmaktadır. Aynı şekilde nihai üretimde de daha az petrol eşdeğeri enerji tüketilmektedir. Ayrıca diğer fosil yakıtların üretiminde ortaya çıkan hammaddenin termoplastik boru üretiminde kullanılması ile verimli ve çevreyi kirletmeyen bir uygulama gerçekleşmesi dikkate değerdir.

 

 

4.2.4.2. Soğutmaya ilişkin özel avantajlar ise 3 ayrı grupta toplanabilir. Bunlar:

1. Güneş Enerjisi ile Soğutma İmkanı:

Güneş enerjisi ile tahrikli absorbsiyonlu soğutma sistemi, fazla zorlanmadan 12°C-14°C arasında su serinletebilir. Bu ise tavandan soğutmaya ayrılabilen geniş yüzey alanları aracılığı ile etkin bir soğutmaya yeterlidir.

2.  İnsan Anatomisine Uygunluk:

İnsanlar en çok ışıma ile ve başlarında serinlik duyusuna haizdirler. Geniş ışıma yüzeyi ve yüksek ışıma transfer oranı ile tavan yüzeyinden soğutma en ideal soğutma tarzı olmaktadır.

3.  Güneş Enerjisine Bağımlı Olmadan Çalışabilme:

Yazın güneş enerjisi olmasa bile sıcak servis suyu özellikle otel ve tatil beldelerinde gereklidir. Örneğin sıcak su hazırlayan bir ısı pompası kullanıldığında buharlaştırıcı tarafında soğutma gerçekleştirilebilir. Tavandan soğutmada su sıcaklığı klasik soğutma düzenine göre daha yüksek olabildiği için ısı pompasının performansı ve verimi daha yüksek olur. Dolayısı ile bir ısı pompası ile verimli bir şekilde sıcak su hazırlanırken mekan soğutması da gerçekleştirilmiş olur. Özetle soğutulan mekandan çekilen ısı ile sıcak su elde edilir.

4.2.4.3.Dezavantajlar

Yerden ısıtma veya tavandan soğutmanın bunca avantajına karşın dezavantajı veya alınması gereken önlemler var mıdır? Mutlaka her sistemde olduğu gibi, dezavantaj denilmese de bazı kısıtlar ve alınması gerekli önlem ve dikkat edilmesi gerekli hususlar vardır. Bunlar şu şekilde özetlenebilir:

1.Tesis tamamlandıktan sonra, ısıtma modülasyonlarının ve çoğu zamanda kolektör bağlantılarının değiştirme imkansızlığı veya zorluğu. Elde edilecek sonucun döşeme ve tavanın beton dökülmesinden ve kaba işçiliğinden başlayarak tüm evrelerde çok iyi bir malzeme ile işçilik ve bilgi düzeyi gerektirmesi. Hatadan dönüşü zor olduğundan bu konuda çok ciddi , bilgi düzeyi ve birikimi yüksek firmaların tercih edilmelerini şart kılmaktadır.

2. Bina için m² başına ısı yükü 100 kcal/h yı (zemin sıcaklığı >29º C sınırı) geçen durumlarda ek yalıtım gerektirebilmesi. Aslında bu bir kısıt veya dezavantaj değildir. Bilakis binanın iyi yalıtılmadığını belirtir.

Zira normal yalıtımlı binalarda, çok küçük çatı veya köşe odaları hariç böyle bir durumda Türkiye koşullarında karşılaşılmamalı… (Bakınız Çizelge 6-5).

3.   Binaya yerleşim sırasında yere delik açılması, dübel takılması, tavana askı çakılması gibi uygulamalarda çok dikkatli davranılmalıdır. Borularda bir çatlak anında su kaçağının kendini hemen belli etmesi söz konusu ise de tam kaçağın olduğu yeri bulmak özel yöntem veya zaman gerektirebilir. Onarım sırasında betonun kırılması dışında elektrik dirençli boru kaynatma herhangi bir sorun yaratmamaktadır. Yerden ısıtmada binanın ısıl ataleti devrede olduğu için çok ani sıcaklık ayarları yapmak zordur. Ayrıca çok seyrek ısıtılan yapılarda özel bir rejime sokma evresi gerekebilir (Bölüm 5).

4.   Isıtmada su gidiş/dönüş sıcaklık farkı 10°C alındığı için su debisi daha hızlı olmak zorundadır. Bu ise dolaşım pompası seçimini ayrıca ana kolon boru çaplarını etkiler. Buna karşılık kolon ve vana sayısı çok daha azdır.

5.   Klasik sisteme göre inşası bitirilmiş ve kullanılmakta olan binalarda uygulama yapılması durumunda kapı ve eşiklerin yeniden düzenlenmesi sorunu vardır.

6.   Termoplastik borular morötesi ışınlara duyarlıdırlar. Bu nedenle imalat sonrası özel ambalaj içersinde pazarlanır. Özel ambalajından çıkartılmış ve açık havada altı aydan fazla bekletilmiş borular yerden ısıtmada kullanılmamalıdır.

7.   Zemindesıcaklığı >29º Cise bu olgu tozlanmayı artırdığı için halı sergilerde küçük çocukların maruz kalacağı toz oranı artar. Bu nedenle daha sık süpürülmeli ya da sergilerin toz oluşturmayan türleri kullanılmalıdır.

8.   Termoplastik borular bazı yağ ve bitümlü malzemeye duyarlı olabilir. Dolayısı ile beton katkı maddelerinin seçiminde DİN 8078 Standardı Ek l'deki "katkılara uyumluluk" listesi göz önünde tutulmalıdır.

9.   Dış duvarlara yakın noktalarda boru aralıkları yeterince artırılmadığında yada dış cephe yalıtımı kötü ise farklı ısı ortamı nedeniyle konforsuzluk oluşur. Buna proje ve uygulamalarda özellikle dikkat edilmelidir.

10.Sonuç olarak DÖŞEME YÜZEY SICAKLIĞI 29º C DAN DAHA YUKARI SEÇİLMEDİĞİ PROJELERDE hiçbir dezavantaj oluşmayacaktır. Dünyadaki uygulama ve testler bu sınırların altında hiçbir olumsuzluk rapor etmemiştir.

EN ÇOK SORULANLAR :

 

2. Döşemeden ısıtmada geç ısınılmaz mı?

0 12 3 4  5    6    78       0       1 23 45 678 Rejim haline geçiş süresi, hz,saat                                                     Rejim haline geçiş süresi ,hz,saat        a- Yerden Isıtma                                            b- Radyatörlü Sistem                                             ŞE

                                                             Şekil 4.9.b

1-       Binaların ısıl ataleti nedeni ile bu bir dereceye kadar doğru olmakla birlikte aslında bu önemli bir avantajdır. Her şeyden önce ısıtma mevsimine girerken kazan belki 2-3  gün erken yakılmaya başlanacak fakat İlkbaharda aynı şekilde 2-3 gün önce kazan söndürülecektir. Ayrıca kömür veya fııel-oil en soğuk kış günlerinde 2-3 gün gelmese ve kazan sönse bile 1 veya 2 gün üşünmeyecektir. Yerden ısıtma ile "kömür gelmedi", "doğalgaz bitti" gibi sorunlar azalacaktır: "Yerden ısıtma sizi 1-2 gün üşütmez!". Şekil 4.9.b de yerden ısıtma ve radyatörlü sistem rejimleri karşılaştırılmıştır. Görüldüğü üzere her iki sistemde aynı hesap sıcaklığına ulaşılması için gerekli sürede önemli bir fark yoktur.

2-             Yere döşenen borular sık sık delinmez, tıkanmaz mı?  İyi bir tasarım ve işçilikle PEXa boru kullanılarak yapılan bir uygulamada bunlar söz konusu değildir.  Yeter ki çivi veya matkapla boruları sonradan bina sakinleri delmesin. Borular yapım hatasına karşı 10 yıl garantilidir.

3-             Boru bağlı 50 yıllık sürenin sonunda sistem ne olacak?

Aslında 50 yılın hemen ardından borular eskiyecek anlamı çıkarılmamalıdır. Sistemden beklenen ömür en az 50 yıl dolayındadır. Bu ise birçok betonarme binanın ömründen de uzundur.                                                                     

4-      Tabana konan halı, parke gibi kaplamalar sıcaktan etkilenir mi?

Taban sıcaklığı bu gibi malzemelerin fiziksel olarak yıpranmasına etki etmeyecek kadar düşüktür. Bununla birlikte boydan boya sentetik halılarda sıcakta genleşme payı göz önüne alınarak halılar buna göre kesilmeli ve lastik tabanlılar serilmemelidir. Ahşapta özel fırınlanmış parke kullanımına itina edilmelidir. Ülkemizde yerden ısıtma için daha uygun ısıl ve fiziksel özellikte parke yapımına başlanmıştır.

5-      Borular kireç tutar mı?

Düşük sıcaklık, yüzey özelliği ve sistemde buharlaşan suyun çok az olması nedenleri ile kireç oluşmaz, sistemin hava yapma olasılığı da daha azdır.

6-      Halıdan veya yerden daha çok toz kalkmaz mı?

Toz olur fakat hava dolaşımının az, oda neminin normal düzeyde kalması nedenleri ile bilakis mikroorganizma üremesi olasılığı daha azdır. Halı diplerine toz ve kirin kaçması da önlendiği için yüzeyden bu tozların süpürülmesi daha da kolaydır. Ancak uzun zaman temizlenmeyen halılardan, çok ufak (mikroskopik) tozların 40-50 cm kadar yukarılara  kalkması söz konusu olabilir. Mikropsuz ortamlar için mikro biyel veya elektrostatik filtre kullanımı her sistem için önerilir.

7-      Normal plastik boru kullanamaz mıyız?

Normal veya standard dışı plastik boru kullanırsanız yerden ısıtmanın tüm avantajları bir yıldan daha kısa sürede yok olur ve sistem iş göremez hale gelir. Bu nedenle mutlaka Firmanın geçerli TSEK Belge'sini inceleyiniz ve borularının ilgili DİN standartlarına uygun "Yerden Isıtma Borusu" olup olmadığından mutlaka emin olunuz.

8-      Pas ve korozyon olur mu?

Elbette borularda olmaması kazan kombi ve vana gibi metal aksamlarda zarar oluşmasını önlemez. Aksine oksijen bariyerli olmayan yerden ısıtma boruları belli sıcaklıktan sonra oluşan O2 difüzyonu nedeniyle cihazları bozar.

9-      Yerden döşeme pahalı ve lüks bir uygulama mıdır?

Kesinlikle hayır. Yerden ısıtma her ne kadar çok daha konforlu ve temiz bir yaşam ortamı vaat ediyorsa da esas avantajı enerji tasarrufu nedeni ile işletme giderlerinin azlığı, bakım giderlerinin çok az oluşu ve ilk yatırım maliyetlerinin diğer sistemlere oranla düşük oluşudur. Bu nedenle yapımcılar ve ortaklarca yapılarda ve evlerde özellikle tercih edilmektedir. Örnek bir maliyet hesabı Bölüm 10'da verilmiştir.

10-  Yerden ısıtma maliyeti m² üzerinden verilebilir mi ?

Böyle bir fiyatlandırma çok yanıltıcı olur. Zira ısı yükü ve yerden ısıtma verimleri şehirden şehre, binadan binaya değişir. Her yeni proje ve uygulama için ciddi bir analiz gerekmektedir, m² başına götürü fiyat vermek yanıltıcı olabilir. Ancak uzmanların soruları ile tahmini bir maliyet oluşturulabilir.

11-  Tavandan soğutmada tavanda nem birikmez mi?

Uygun bir tasarımla ve Türkiye koşullarında bu sorun genellikle söz konusu değildir. Çok nemli ortamlarda nem alıcı paket cihazlar tavsiye olunur.

 

 

4.2.6. Özel Uygulamalar

 

 

Yerden ısıtma prensibinin avantajları ve özellikleri, hem yeni ısı (soğuk) kaynaklarını hem de bazı yeni diğer uygulamaları da gündeme getirmiştir. Bunlar özetle:

1    -   Yeni ısı (soğuk) kaynakları:

 

-  Güneş enerjisi

-  Deniz veya göl suyu

-  Yeraltı suyu

-  Jeotermal enerji

-  Atık enerji

-  Doğal gazın daha verimli kullanımı:

Doğal gazlı dizel motor tahrikli ısı pompaları döşemeden ısıtmada daha verimli olmaktadır. Bu nedenle örneğin havadan-suya bir ısı pompasında doğal gaz kullanım verimi % 150 dolayında olmaktadır. Yani doğal gazın tam randımanla kullanılmasından öte, havadan veya sudan % 50 dolayında ek enerji sağlanıyor demektir [4-4]

2    -   Yeni diğer uygulamalar:

-  Duvardan ısıtma

-  Tavandan soğutma

-  Zemin ve yol ısıtması, kar ve buz eritmesi

-  Toprakta ısı depolaması

-  Sıcak ve soğuk su tesisatı (örneğin SU-PEX, Bölüm 13)

-  Sera ısıtması

-  Radyatörlü sistemlerde gidiş/dönüş bağlantı boruları (örneğin PEXa Boru Bölüm 13).

Yukarıdaki uygulamalara ilişkin esaslar 8.ci Bölümde verilmiştir.

 

4.3. Kaynakça

 

 

4-1   Liese, W., Kollmar, A., Die Strahlungsheizung. 4. bası, R. Oldenbourg, Miinchen, 1957.

 

4-2   Acar, M., Döşemeden Isıtma Sistemi ve Ekonomikliği, Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi. Cilt 10, Sayı 3, s. 43-52, 1987.

 

4-3   Kılkış, B., Mataracı, R., Jeotermal Enerji ile Döşemeden Isıtma: Bir Örnek Uygulama, Mediterranean Congress on Solar and Other New-Renewable Energy Sources, Tebliğler ■ Kitabı, s. 597-608, 14-19 Kasım, Antalya, 1988.

 

4-4   Kılkış, B., Floor Heating with Natural Gas Driven Heat Pumps: A New Alternative in Space Heating, 4th Int. Solar Energy and Heat Pumps Symposium, İstanbul, 1988.

 

4-5   Kılkış, B., Doğal Gaz, Isı Pompaları ve Yapıların Isıtılması, Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi. Cilt 11, Sayı 1, s.54-56, 1988.

 

4-6   Kılkış, B., Yapılarda Enerji Tasarrufunda Döşemeden Isıtmanın Yeri ve Türkiye'de Yapılması Gereken Atılımlar, Dünya Gazetesi, 13.1.1988.

 

 

4-7   ASHRAE Handbook and Product Directorv: Systems, A.B.D., 1980.

 

 

4-8   Raiss, W., Roedler, F., Isıtma ve Havalandırma Tekniği. (Çev. U. Köktürk), Cilt 1, s. 156, An Kitabevi, İstanbul, 1969.

 

4-9   Underfloor Heating Pipes and VVater Services-Pipes Made of Vestolen P9421 PP-Random Copolimer, Hüls Catalog. Hüls A.G., Mart 1986.

Bu makale 727 kere okundu.Güncelleme Tarihi :2011-12-02 03:02:20

---

MAKALE ARŞİVİ

Toplam Sayfa : 1 | Toplam Kayıt Sayısı : 8 | Sayfa Başına Gösterim : 10 1